Nhắc đến ngọc bích xanh (bích ngọc), người ta không thể không nhắc tới mỏ số 7 (hay còn gọi là mỏ Qi; cách gọi mỏ 7 là mỏ Nạp Đam Từ được sử dụng đầu tiên tại Hà Sinh) nức tiếng trong các mỏ ngọc bích của Nga, phát hiện trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến 2008.
Trong số các mỏ ngọc lâu đời, bích ngọc mỏ 7 được xưng tụng là ngọc bích xanh của giới quý tộc bởi nó là loại bích ngọc nổi tiếng nhất, giá trị nhất và đáng sưu tầm nhất trên thị trường hiện nay.
Mỏ 7 nằm ở phía Tây Nam hồ Baikal, gần với biên giới vùng Ngoại Mông.
Theo hướng Tây Nam sang Đông Bắc từ hồ Baikal, đó là vị trí của mỏ nổi tiếng nhất ở khu Irkutsk Oblast thuộc dãy núi Sayan chạy từ Nam Siberia đến hồ Baikal, nơi có hàng chục mỏ ngọc lớn nhỏ.
Mỏ số 7 sản xuất ra loại nguyên liệu ngọc cao cấp được biết đến nhiều nhất trong số các loại nguyên liệu từ các mỏ cũ của Nga, đó là lý do mọi người thường hiểu nhầm rằng chỉ có mỏ 7 là mỏ cũ, dù Nga có rất nhiều mỏ lâu đời khác.
Sự du nhập vào thị trường Trung Quốc của ngọc bích Nga.
Trong lịch sử Trung Hoa, nhắc đến bích ngọc là nói tới ngọc Hoà Điền ở Tân Cương và các mỏ ngọc bích xanh được khai thác trên núi Côn Lôn hay A Nhĩ Kim (chủ yếu là bích ngọc Mã Nạp Tư). Sau khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, việc thiết lập quan hệ ngoại giao với Liên Xô là điều tất yếu. Vào cuối những năm 1990, có người phát hiện nền đất của một số cung điện tại Nga có lớp đá xanh được bao phủ bởi dầu. Vì tò mò, họ đã mang mẫu đá này sang Trung Quốc để thử nghiệm. Kết quả thu được cho thấy hàm lượng tremolite, cấu trúc tinh thể, mật độ, độ cứng của nó hoàn toàn đạt tiêu chuẩn của ngọc bích, thậm chí độ trong, màu sắc và độ mịn còn tốt hơn ngọc bích xanh trong nước.
Từ đó, trong những năm tiếp theo, nguyên liệu ngọc của Nga dần dần được xuất khẩu sang Trung Quốc.
Đặc điểm của ngọc mỏ 7
Ngọc bích xanh mỏ 7 rất đặc biệt, dễ nhận biết và chất lượng nhìn chung rất ổn định. Đặc trưng nổi bật nhất là chất ngọc có ánh nâu đỏ, các vệt đen hợp thành từng vùng chứ không rải rác do sự xâm thực của ôxít sắt trong địa chất. Ngọc mỏ 7 không có hoặc ít đốm đen loang lổ, màu xanh lục mịn, đều và tinh tế, độ dầu tốt. Ưu điểm lớn nhất của ngọc mỏ 7 là chất lượng có thể đạt đến tiêu chuẩn Dương Chi (dầu mịn như mỡ cừu) trong họ bích ngọc.
Ngọc bích có độ ẩm cao, ít nứt, ít đốm đen, màu sắc kiều diễm, khi thông đèn rực lên như phỉ thuý, chất lượng đạt tiêu chuẩn làm trang sức.
Lớp da của ngọc bích mỏ số 7
Một số người nghĩ rằng lớp da đặc trưng của mỏ 7 là một dạng khiếm khuyết nhưng ngày nay, đặc điểm này đã trở thành một biểu tượng độc đáo của nó.
Bởi vì màu sắc của ngọc bích xanh có liên quan đến Cr, Fe và các một số ion kim loại khác, chúng góp phần tạo thành màu xanh thẫm đậm đà và quyến rũ như màu cải bina. Độ chặt mịn của tinh thể tremolite cũng liên quan đến vai trò của kim loại, vậy nên ngọc bích mỏ 7 có chất ngọc mịn màng và vô cùng tinh tế.
Tên truyền thống của ngọc bích mỏ 7
Ban đầu, sự phân chia màu sắc của mỏ số 7 rất đơn giản: màu xanh thẫm, có độ bão hoà cao được gọi là màu ba thái lục (xanh cải bina), màu xanh có độ chuyển rõ ràng từ đậm sang nhạt được gọi là màu bạch gia lục (trắng xanh), màu trắng xanh nhiều xanh hay màu xanh đậm là các màu cao cấp; màu xanh nhạt, màu trắng xanh chuyển màu không rõ, xanh xám, xanh tối và màu xanh xỉn là chất lượng trung bình. Ngọc bích xanh được coi là đẹp khi có màu sắc tươi sáng, đậm đà. Vì vậy, cách đây hơn chục năm, một số màu ngả trắng (màu phấn thanh, đản thanh) bị coi như “phế liệu” và được bán với giá rất rẻ. Tuy nhiên, những năm gần đây, những màu nhạt nhận được sự quan tâm của thị trường vậy nên giá trị đã tăng lên.
Nguồn gốc tên gọi của ngọc bích mỏ 7
Những người bắt đầu buôn bán ngọc bích mỏ 7 sớm nhất nhận thấy rằng ngọc bích xanh và ngọc phỉ thuý có một số điểm tương đồng về hình dạng, màu sắc và kết cấu.
Giai đoạn đầu chỉ có những tên gọi đơn giản như ba thái lục, bạch gia lục hay qua bì lục nhưng chúng không đủ để phản ánh một số màu sắc cụ thể với thị trường tiêu dùng, vậy nên dần có: đế băng, lạt lục, dương lục, phấn thanh, phấn lục, đản thanh, vân vân.
Đế băng
Khái niệm “đế băng” (hay đáy băng) của ngọc bích có nghĩa là chất ngọc đủ già, mật độ cao, tinh xảo và sạch sẽ. Nó cho biết trạng thái “chín tới”, đặc quánh như keo đông. Kết cấu này tương tự như ngọc phỉ thuý lão khanh khởi quang.
Ngọc bích mỏ 7 là một loại ngọc mang tính biểu tượng, sức tiêu thụ của thị trường tiêu dùng làm cho nguyên liệu này ngày càng khan hiểm vậy nên giá thành cũng ngày càng cao.
Hà Sinh 